"Sapien - Lược sử loài ngoài "

1   Phần 1 : Cách mạng nhận thức

Vì sao Homo Sapiens lại phát triển nhanh chóng trong 70,000 năm để đến bây giờ thống trị tất cả các loài khác và cai trị trái đất ?

Điều gì mà có thể dẫn đến việc loài Sapiens có thể làm việc cùng nhau để cai trị các loài khác. HARARI cho rằng nó bắt đầu từ cách mạng nhận thức của loài Sapiens, có thể kể được một câu truyện không có thật ( các chủ thuyết hay ta gọi là các triết lý ) để tập hợp loài với số đông.

    Người ta ko thể cướp trái chuối chín trên tay của một con khỉ nếu chỉ hứa với nó rằng nó sẽ có nhiều trái chuối trong tương lai, nhưng loài người thì khác người ta có thể lấy tất cả mọi thứ chỉ bằng với niềm tin  === > các nhà nước hình thành dựa trên các nền tảng cộng đồng như thế : hiến pháp ( khế ước chung của cả xã hội hứa sẽ tuân theo ----> Nhà nước CS ko thích điều nay )

 Có thể nói niền tin là thứ đã và đang dựng nên toàn thể xã hội loài ngày nay.  Sẽ không có một con số thống kê chính xác số lượng tiền mặt đang lưu thông trên khắp hành tinh, nhưng nó sẽ nhỏ hơn ít nhất cả 100 lần tổng tài sản toàn cầu xét về mặt giá trị. Vậy xét về mặt kinh tế tiền giao cháo múc thì hẳn không có những con số lớn như thế, nên có thể hiểu về mặt nào đó xã hội dựa trên niềm tin của cộng đồng. 

22. Phần 2 : Cách mạng Nông Nghiệp

Vì sao loài Sapiens lại chuyển từ sang bắt hái lượm sang trồng trọt và chăn nuôi ( trải qua quá trình dài hàng ngàn năm 15000TCN- 9500 TCN)? Đó có phải một kết quả thành công hay là một cái bẫy ? Cái giá phải để chuyển từ việc leo cây hay săn bắt sang làm nông nghiệp ? Và rủi ro của loài Sapiens như thế nào với việc phụ thuộc lương thực vào một vài cây trồng hoặc vật nuôi chủ đạo trong khi các loài cạnh trạnh khác đã bị tuyệt diệt ?

       Sự phát triển các cá thể loài Sapiens đã tăng nhanh với việc chuyển từ hái lượn, săn bắn sang trồng trọt và chăn nuôi ? Vậy lý do chính của sự bùng nổ dân số có phải là do lượng lương thực dự trữ tăng nhanh chóng hay vì việc chuyển sang làm nông nghiệp với chất lượng dinh dưỡng bữa ăn giảm xuống đòi hỏi một lượng lao động nhiều hơn ? ...

   Nếu một người có đầu óc hạn hẹp hẳn sẽ ko thic đọc phần Cách mạng nông nghiệp của HARARI. Câu hỏi là thế quái này thằng cha tác giả này lại phải nghiên cứu suy luận diễn giải về nỗi thống khổ của những con vật bị thuần hóa bởi cái loài người=))

   Con người bị thuần hóa bởi lúa mì là chuẩn xác, một thằng đàn ông cày cuốc kiếm tiền nuôi gia đình suốt ngày lo lắng nhà cửa , tiền nong .... không khác gì con bò đực bị thiến suốt ngày phải cày bừa ( Góc nhìn của tác giả =))

Review Sách đọc " To to Chan bên cửa sổ " và " OsCar và Bà Báo Hồng"

Cả hai chuyện này mình đều đọc tháng 9 2016, khoảng thời gian trên giường bệnh và mất điện thoại nên rảnh rỗi. Cả hai cuốn sách do em LH cho mượn và mình cũng được ngấu nghiến rồi ghi lại một vài cảm nhận về hai tác phẩm này. Chúng đều là hai tác phẩm văn học hay đa sắc màu trẻ thơ, đầy tinh thân bao dung nhân ái giữa con người với con người, chúng đều giúp người đọc hiểu về tâm lý trẻ thơ và cách hiêu chúng

1. OsCar và Bà Báo Hồng, 

OsCar là nhân vật chính của chuyện , bị mắc căn bệnh ưng thu giai đoạn cuối . Xây dựng dựa trên tập hợp các lá thư  mà OsCar muốn gửi đến chúa trong 12 ngày cuối cùng trên trần thế của cậu. Mỗi lá thư cậu sẽ kể lại toàn bộ câu chuyện xảy ra đối với bản thân trong ngày đó và coi đó như thời gian 1 năm. Thay vì cuộc sống chống chịu với những ngày tháng cuối cùng vất vả của căn bệnh, 12 ngày của OsCar là những ngày của niềm vui, tất nhiên có những sự cố nữa. 

Cái cách cậu bé đón nhận cái chết nhẹ nhàng như khởi đầu mới chứ không phải một sự kết thúc thật xúc động và dũng cảm.  Nó làm cho người đọc trân trọng cuộc sống mình đang có, và sống hết mình với nó. 

 Câu chuyện khơi gợi cho tôi một tin tưởng rằng, nếu ai đó có một đức tin vào chúa / thần linh / phật .... thì họ sẽ sống hết mình với đức tin đó , sống tốt và nó tràn đầy ý nghĩa. 

2. "ToTo Chan bên cửa sổ " 

Một câu chuyện hay về triết lý giáo dục của Nhật Bản, sự yêu thương và tin tưởng vô bờ bến của những người mẹ. Cậu chuyện được kể lại dựa trên những ký ức của chính tác giả về tuổi thơ của mình. 

ToTo Chan, một cô bé bị mắc chứng tăng động hay mất tập trung và hay gây náo loạn trong giờ học của tất cả các lớp học trước đó cho đến khi vào học trường Tome của Thấy Kobasayi , một ngôi trường đặc biệt dành cho những trẻ em đặc biệt. 

 Ở đó, người đọc thấy được tình yêu của người mẹ với đứa con gái bé bỏng, luôn coi con gái mình như một đứa bé bình thường. Còn đấy, là sự kiên nhẫn cũng như yêu quý tuyệt vời của thầy hiệu trưởng với Chan và các bạn khác, cách thầy lắng nghe ToTo Chan nói chuyện trong 4 tiếng đồng hồ từ hôm đầu gặp và sau này vẫn thế, cách thầy luôn cúi xuống ngang tầm mắt các em để nói chuyện như thể Chan và các bạn khác được đối xử tôn trọng ngang hàng thầy. 

  Thầy luôn khuyến khích các em tự tin vào bản thân mình, khích lệ động viên các em theo đuổi ước mơ của mình, biết quý trọng giá trị của lao động và trò chuyện với thiên nhiên. 

===================================

Bình thưởng mình đọc tác phẩm cũng ko nhớ được nhiều vì có lẽ mình đọc trong thời gian chuẩn bị đi ngủ mà ko biết review lại đoạn mình thích =). Nên mình cũng ko biết được nhiều, và khả năng tổng hợp idea rất kém. Khi nào có time tìm hai quyển này được lại

Sau này có con rất có thể những tác phẩm này sẽ ảnh hưởng đến cách mình dạy dỗ con gái, biết coi chúng như bạn của mình mà ảnh hưởng và để chúng noi theo chứ ko ép buộc chúng 

Hàng xóm

Sống bên cạnh gã hàng xóm khổng lồ lại xấu tính, luôn gia trưởng thì chơi thân cũng chết mà không chơi cũng chết. Thà nó to nhưng chơi đẹp thì chả ngại. Mà lại cóp nhặt cả mô hình của nhà nó thì chơi với nó sao nổi. Chỉ có cách học mô hình tốt hơn nó rùi để sống với nó.

Sự lựa chọn ? The Choices

Con người luôn phải sống với sự lựa chọn.

Thủa còn bú mớn sự lựa chọn thường dựa trên giác quan, sự thích thú vật gì đó được cha mẹ đưa cho và sự lựa chọn là bằng tiếng khóc. Lớn lên một chút, biết nói thì sự lựa chọn vẫn dựa trên tiêu chí cũ không thay đổi. Vì thế nên rất thích mua đồ chơi và được thời gian ngắn thì lại vất đi, tìm cái thích hơn để chọn. Khi lớn chút nữa, thường ở tuổi thành niên thì cũng lựa chọn phong phú hơn, ngoài những thứ đồ chơi, còn có lựa chọn sở thích, lựa chọn bạn. Tiếp đó, thì lựa chọn trường đại học, lựa chọn bạn gái / trai nếu anh /cô đó có nhiều lựa chọn. Rồi chúng ta lựa chọn ngành học theo đuổi, lựa chọn bạn đời. Như mỗi ngày con người đều sống với lựa chọn, và với những tiêu chí thay đổi theo thời gian và sự nhận biết của mỗi người. 

  Xét về mặt cá nhân mỗi con người, sự lựa chọn của mỗi cá nhân không ảnh hưởng đến người khác hoặc có thì việc ảnh hưởng rât ít hơn. 

Tuổi tác và Kinh nghiệm sống

 Mình có quen một em gái qua một người bạn trong khoảng 2 tháng vừa qua, cô gái này trẻ hơn mình 7 tuổi và thực sự rất giỏi, có thể nói giỏi hơn mình rất nhiều ( xét trong việc học hành là thế :D). Nhưng có một điều mình cảm thấy rất thích ở cô gái này là cái vốn sống của cô bé thật làm người như mình khâm phục. Gần như qua một buổi gặp, mình với cô bé có thể nói chuyện nhiều chuyện rất hợp nhau , có thể chia sẻ nhiều chuyện trong cuộc sống. Cả hai đứa đều đồng ý là con người nên tìm ra ước mơ mỗi người và theo đuổi nó. Trong khi mình thằng con trai 30 tuổi vẫn còn lông bông, thực sự đang phân vân giữa ngã ba ngã bảy đường đời, thì cô bé đã có những thành công nhất định và có mục tiêu theo đuổi trong vài năm tới cũng như có mục tiêu cuộc đời cô ấy. Qủa thực rất khâm phục cách sống của em. Em sẽ phấn đấu du học trong năm sau, sau đó sẽ nghiên cứu về ung thư và xây dựng được một phòng Lab về sinh học tế bào. 

  Tuy chỉ có thể chắc mình cũng chỉ khâm phục chứ không hẳn sẽ viết những dòng này. Hôm nay, đi nói chuyện mới biết em mắc một căn bệnh mà sẽ theo em cả cuộc đời có thể khiến em bị điếc hoặc mất cân bằng khi đi lại. Thật khó tưởng tượng cách em đã vượt lên nghịch cảnh này để thể hiện một thái độ sống tốt vậy. Trong khi mình thì vẫn khỏe mạnh mà luôn sợ sệt bước ra khỏi vùng an toàn, mà giống như em bảo đã bị thể chế hóa ( Bạn nào đã xem Shanshawk redemtion sẽ hiểu khái nhiệm thể chế hóa). Mong em sẽ thực hiện ước mơ du học Châu Âu và cầu trời em sẽ luôn giữ được sự ổn định trong sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ của đời em. 

Những người bạn ?

Một ngày dài chỉ lướt fb với những thông tin nóng hổi về chương trình 60' open show của VTV3 với chủ đề " Bạn chia sẻ trên mạng xã hội để làm gì ? ". Đọc rất nhiều bài viết ở các phía khác nhau và xem gần hết 40 phút của VTV thì mình có một số quan điểm tóm gọn như sau :
1. Clip VTV đã bị cắt xén biên kịch lại để diễn đạt một thông điệp nào đó đến người xem cũng như người dùng fb " Nếu mày không biết thì im miệng lại chứ đừng chia sẻ linh tinh " - quan điểm thôi nha
2. Khách mời chương trình có dụng ý mà thể hiện bản tính con người quá lộ, gây phản ứng ngược của người xem. Những người xem truyền hình Việt Nam, có thể chưa có kinh nghiệm trong việc tranh luân đến mức gay gắt như tranh cử tổng thống Mỹ nên họ sẽ có cảm giác như MC PA đang bị quây hội đồng, nó không cân bằng ở hai bên tranh biện nên nó dẫn đến ức chế cho người xem. Vụ này chắc sẽ là quả đắng cho VTV cho việc xem xét lại kịch bản
3. Có điểm mọi người cần chú ý, có một số chi tiết MC PA nói đến quyền được lên tiếng, bày tỏ quan điểm, dân chủ mà VTV không cắt xén
3. Thông điệp của khách mời như MC PA, Nhiếp ảnh gia Nguyễn Sơn hoặc Fbooker Cu Tri đều đã được truyền tải đến đông đảo người xem như #đừng im lặng , #share có trách nhiệm , # suy nghĩ trước khi share...
4. Nếu VTV có máu thì làm thêm cá chủ đề khác như : Động cơ nào làm cá 4 tỉnh miền Trung lăn ra chết toi, Làm sao để đánh chuột không vỡ bình, Vì sao càng học tập gương HCM nhưng tham nhũng vẫn ổn định chứ không tăng không giảm,.....

==============================
Nhưng cuối cùng quay lại title của bài viết, vì sao lại là những người bạn ?
Cuối ngày mình nhận được cuộc gọi một bạn khá thân học cùng cấp 3, bạn có nói nên hạn chế việc chia sẻ thông tin trên facebook . Vì một số lý do như có an ninh bạn sẽ theo dõi những bài viết, những cái like, share... Bạn cũng có nói dù nhà nước chế độ vẫn còn những vấn đề nhưng nó nhỏ thôi.
Mình chỉ là 1 cá nhân nhỏ không ảnh hưởng ai cả, chỉ thi thoảng share những bài viết mình cho là hay hoặc có nhiều kiến thức. Cũng không có đủ khả năng làm thay đổi tri kiến của đám đông.
Mình hoàn toàn không nhận xét được việc bạn mình khuyên vây là do sợ cho mình sẽ bị tù tội hay chỉ lo lắng do việc bạn ấy có một người bạn có khác chính kiến với chế độ như mình. Mình không muốn phản biện lại những ý kiến của bạn mình chỉ cười thầm thôi. Nếu các bạn không thích quan điểm của mình thì có thể unfriend, còn chúng ta vẫn là bạn ngoài đời. Nhưng mình sẽ không im lặng khi mình biết xã hội vẫn còn nhiều vấn đề cần những công dân giải quyết mà không thể để 1 tổ chức nào đó lo được. Mình có thể hiểu mường tượng một phần nào những khó khăn của những người bất đồng chính kiến với chế độ mà họ đã vượt qua. Mình sẽ luôn nghĩ tới việc xã hội thay đổi tích cực hơn khi ngươi dân được bày bỏ những quan điểm của họ với những vấn đề đang xảy ra.

Người dân tự thay đổi hay chính quyền thay đổi ?

Đọc nhiều fb quá đến nỗi nghi ngờ tất cả, nghi ngờ những người mình ngưỡng mộ, nghi ngờ cả kiến thức bản thân, nghi ngờ cả triết lý mình theo đuổi.
  Người ta nói "dân thế nào thì chính quyền thế " , vậy nên người dân ( dân tộc VN ) phải nhìn nhận thói hư tật xấu của mình để tự sửa, điều chỉnh tốt hơn, song song với đó thì mới có chính quyền người dân mong muốn, theo ý nghĩa tốt hơn. Vậy điều này có đúng không ? Mình nghi ngờ điều nay lắm. Còn người là sản phẩm xã hội, nơi anh ta sống, những người anh ta giao tiếp, niềm tin anh ta theo đuổi, ý nghĩa cuộc sống anh ta phục vụ. Vâng, tất cả điều đó ảnh hưởng hình thành nên con người. Nói đến xã hội thật rộng lớn, cái gì tạo nên xã hội đó ? Hiến pháp là những điều luật gốc, những cam kết của người dân nhằm hướng đến một tổ chức cộng đồng văn minh ( Hẳn nói đến hiến pháp có lẽ 80% người dân VN chưa hiểu thực sự nó là cái gì :) ) và theo đó bầu nên một chính quyền đại diện người dân để quản lý xã hội cộng đồng. Xã hội vận hành dựa trên luật pháp và chính sách do nhà nước ban hành. Tuy nhiên, có một số chính quyền được nhân dân đưa lên tới bục vinh quang thì mong muốn mãi đứng trên bục vinh quang mà không có ý nhường lại cho nhân dân.
  Vậy lỗi có phải do nhân dân không ? Câu hỏi này được chuyển cho ông SH, chủ tịt của QH 13 và chúng ta sớm có câu trả lời tại đây 
 Do cơ chế bầu cử Việt Nam là Đảng cử dân bầu, nên việc người dân không có một lựa chọn nào khác cả, nó là dị biệt so với mẫu số chung của các nước dân chủ trên thế giới. Nếu có một người dân nào muốn chọn một lựa chọn khác Đảng thì nhà tù luôn là một lựa chọn hữu hiệu mà Đảng, chính quyền dành cho họ.
  Quay lại với chủ đề chính, vậy thì liệu rằng có thể có nhiều dân tốt trong một chính quyền tham nhũng và vẫn đầy bất công và giả dối , luôn có dùi cui và nhà tù dành cho những người bất đồng chính kiến. Và liệu rằng người tốt hiền lành ( như tôi chẳng hạn :D ) thì họ có ý thức đòi hỏi những quyền chính trị không ? Nếu xét ở môi trường xã hội VN tôi nghĩ đó là một điều khó, rất khó. Xã hội vận hành dựa trên hiến pháp, luật pháp cũng như chính sách của chính quyền. Và thường nếu quốc dân không đòi thì chính quyền cứ giữ mãi thôi,
    Dù bị ảnh hưởng khá nhiều trong môi trường đại học bởi lý tưởng CNXH, tôi luôn mong rằng sẽ không có sự áp bức bóc lột giữa các giai tầng trong xã hội như đã từng xảy ra trong lịch sử : Xã hội Nông Nô, Phong kiến, tư bản man rợ ... Nhưng càng thêm tuổi, đọc thêm chút kiến thức, theo dõi các bài viết của những người khôn ngoan hơn , tôi thấy nếu một xã hội không có áp bức bóc lột như tôi hằng  nghĩ thì hẳn nó lý tưởng quá, ảo tưởng điên rồ. Thay vào đó, tôi nghĩ mỗi xã hội ở giai đoạn nào cũng sẽ hình thành nên những giai tầng và hình thành nên mối liên kết đan quyện để tạo nên sức phát triển của xã hội . Tầng lớp tinh hoa, hay gọi là những tầng lớp tri thức phải dẫn dắt các giai tầng khác đến một xã hội hài hòa ( Chữ hài hòa có vẻ dễ nghe hơn ), họ có thể là những người đại diện chính quyền, hoặc tri thức hoạt động trong nhiều ngành xã hội. Họ phải có tính dân tộc, để nghĩ đến người dân khác mà không làm điểu tệ bạc.
  Và xét nghĩ  tầng lớp này có điều kiện  tri thức và vật chất nên họ phải dẫn dắt dân tộc phát triển. Vì thế, tôi thiết nghĩ chính quyền phải nhận biết được những đặc tính xấu của xã hội, phải hiểu được bản chất con người trong xã hội là dễ làm điều xấu hơn là điều tốt. Nên cần phải giáo dục, cần phải dùng pháp luật nghiêm minh để xét xử không được phép nâng lên đặt xuống đối tượng nào. Có như thế thì dân mới nghe theo mà ủng hộ.
   Tôi nghiêng về giải pháp từ trên xuống, sẽ tốt hơn là một giải pháp từ dưới lên. Chính quyền dùng nguồn hạn to lớn của xã hội để giáo dục quốc dân, cải tạo xã hội . Biết lắng nghe ý kiến của người dân qua mọi kênh thông tin. Biết tôn trọng sự khác biệt và nhìn nó qua lăng kính với tinh thần cầu thị và tôn chỉ 1 mục tiêu vì quốc gia dân tộc mà không phải đảng phái nào cả. Có như thế, trên dưới đồng lòng, dân biết cái khó của chính phủ, chính quyền cũng cảm nhận nỗi khổ của dân. Như hẳn quốc gia dân tộc hùng cường mà trường tồn. Một số ví dụ về giải pháp thay đổi từ trên xuống như Nhật Bản với thời Minh Trị đưa nước Nhật trở thành đế quốc, nước Mỹ với bản hiến pháp 1776 được đại trí thức lập ra 200 năm mà chỉ bổ sung chứ không hề vất bỏ.
    Còn về giải pháp quốc dân thay đổi, tôi nghĩ hẳn sẽ khó lắm nếu không có một chính quyền vì dân thực sự. Giải pháp này đã được cụ Hồ và các nhà lãnh đạo cách mạng VN thực hiện từ năm 1945 đến nay. Và hẳn nó không thể là giải pháp tốt khi nhìn nhận vào lịch sử từ 45 đến nay.  Nếu không thể có được giải pháp từ trên xuống mà phải thực hiện từ dưới lên, tôi hi vọng rằng tri thức của xã hội VN đủ lớn để biết sử dụng phương thức ôn hòa để cải biến xã hội chứ không phải một cuộc cách mạng lật đổ nữa. Dân tộc này đã chịu đủ đau thương ngàn năm rồi.
   Chúng ta sẽ cần một Gandi hơn là ông cụ.