Đằng sau những con cá chết ở Miền Trung

Ngày 1/4 là ngày cá theo quan niệm phương Tây, là ngày được nói dối ( xet theo nghĩa những lời nói dối vui vẻ của người dân phương Tây và không xét cấp chính quyền được phép nói dối nha :D ) vì cả năm lúc nào cũng chân thật nên chọn một ngày để dối vui vẻ. Nhưng ở xứ An Nam này thì đúng là tháng của cá thật.
      Cách đây nửa tháng, suốt dài ven biển Bắc Miền Trung từ Hà Tĩnh trở vào cho đến Huế cá chết khắp các bờ biển. Ngư dân, những người sống với biển điêu đứng không rõ nguyên nhân vì đâu nên nỗi mà cá lại tự nhiên lăn đùng ra chết. Mãi nửa tháng sau tức ngày 21/4 thì các cơ quan chức năng của chính quyền mới bắt đầu cử các đoàn công tác vào để đánh giá tình hình cũng như nguyên nhân của sự việc dưới sự lên tiếng mạnh mẽ của báo chí. Tạm thời chưa đánh giá nguyên nhân của sự việc có thể coi là  thảm họa thiên nhiên đối với Việt Nam lần đầu đối mặt. Bài viết này chỉ mong muốn nhìn lại những gì đằng sau thảm họa này, và thực ra thì cũng là tổng kết rất nhiều bài báo cũng như mạng xã hội mà rút ra :
1. Ảnh hưởng đầu tiên của việc này đó chính là người dân mà trực tiếp là ngư dân các tỉnh ven biển Miền Trung. Cá chết ảnh hưởng đến nồi cơm của họ, là nguồn lợi nuôi sống bao nhiêu thế hệ đến nay. Việc nuôi trồng thủy hải sản cũng sẽ bị ảnh hưởng và chưa biết đến khi nào khắc phục được

2. Nhu cầu hải sản trong bữa ăn của người dân sẽ giảm xuống không những ở miền Trung mà trong cả nước vì chả có ai có thể giám sát nguồn gốc của những con cá con tôm được đánh bắt ở vùng nào cả. Nhu cầu các thực phẩm khác như thịt lợn, bò... sẽ tăng lên. Mấy anh nào kinh doanh mấy đồ này chú ý nhà :)

3. Về mặt chính quyền và các cơ quan đại diện : Phải đến khi sự lên tiếng mạnh mẽ của báo chí, mạng xã hội thì chính quyền cũng như các cơ quan nhà nước như Bộ Tài Nguyên, NN&PTNT mới thực sự vào cuộc. Mà khi giải quyết cũng rất lúng túng giữa các Bộ và Chính Quyền, việc thông tin truyền thông về thảm họa cũng không minh bạch ấp úng trong khi người dân ngày càng phẫn nộ. Và nó cho thấy sự thiếu chuyên nghiệp cũng như không các kịch bản cho các thảm họa thiên nhiên như động đất, sóng thần ....

4. Sự thiếu vắng của các tổ chức dân sự dẫn đến khoảng trống quyền lực trong phản biện cũng như giám sát các hoạt động của cơ quan công quyền và không thực sự có những sự hỗ trợ thích hợp cho bà con ngư dân. Nếu lướt qua mạng fb thì có thể hoàn toàn thấy rõ ráng ở VN chưa có sự hình thành các tổ chức này. Câu hỏi là khi nào và có thể hình thành được các tổ chức xã hội dân sự được không thì Đảng vẫn muốn ngồi trên ghế quyền lực mà ko muốn chia sẻ nó ?

5. Do sự thiếu minh bạc trong truyền thông của chính quyền mà truyền thông dư luận lên ngôi. Mà trong đó cũng có thể do sự trình độ yếu kém của các cơ quan báo chí mà nhiều thông tin cứ loạn cào cào chả biết bản tin nào có thể tin cậy được. Và cũng dễ nhận thấy có sự định hướng dư luận của các fbooker có số lượng đông đảo người theo dõi. Cái này khá hay, nên nghiên cứu thêm về hiện tượng này.

6. Số lượng cấp Tiến Sũy, Thọc sỹ và các Giaó Cha nhiều như quân nguyên mà không thấy nhiều tiếng nói có giá trị khoa học trong việc giúp xã hội xác định nguyên nhân của thảm họa

7. Dù chưa rõ nguyên nhân gây ra thảm họa cá chết ở Miền Trung có phải do Formosa hay không nhưng có thể dễ nhìn ra khi Formosa đi vào hoạt động sẽ có những cay đắng mà vùng ven biển Miền Trung phải gánh chịu. Việc cần làm với KCN này là có sự giám sát chặt chẽ của chính quyền , của các cơ quan có chuyên môn trong việc giám sát việc xả thải của nó ra môi trường.

8. Qua vụ việc này chính quyền cần phải đánh giá lại những định hướng phát triển kinh tế. Phải lấy mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, đảm bảo được môi trường sống của người dân. Xem xét đánh giá có thể ngừng cấp phép hoặc không cấp phép những công ty thuộc những ngành công nghiệp sử dụng công nghệ lạc hậu gây ô nhiễm môi trường.

9.  Cuối cùng là người dân, để có quyền lựa chọn " Cá hay nhà máy thép " người dân cần thực sự có ý thức quan tâm tới chính trị, để có tiếng nói lớn hơn trong việc giám sát chính quyền. Và dựa trên đó hình thành nền tảng xã hội dân sự.